İçtihat Analizi: Yabancı Şirketleri ve Uluslararası Yatırımcıları Etkileyen Son ABD Mahkeme Kararları
ABD mahkemeleri, 2025-2026 döneminde ABD'de iş yapan yabancı şirketler açısından doğrudan sonuçlar doğuran önemli kararlar vermiştir. Bu içtihat incelemesi; kişisel yargı yetkisi, sözleşme icrası, tahkim ve yabancı egemenlik bağışıklığı konularındaki en önemli kararları ele almaktadır.
İçtihat Analizi: Yabancı Şirketleri ve Uluslararası Yatırımcıları Etkileyen Son ABD Mahkeme Kararları
ABD mahkemeleri, uluslararası ticaret ve yatırım hukukunu şekillendiren kararlar vermeye devam etmektedir. 2025-2026 döneminde verilen bazı kararlar, ABD'de faaliyet gösteren yabancı şirketler açısından kritik öneme sahiptir.
Kişisel Yargı Yetkisi: Yabancı Şirketlere Dava Açılabilirlik
Genel Yargı Yetkisi
ABD Yüksek Mahkemesi'nin Daimler AG v. Bauman (2014) kararından bu yana, yabancı şirketler yalnızca "ev sahibi" oldukları eyaletlerde (genellikle kuruluş yeri veya ana faaliyet merkezi) genel yargı yetkisine tabi tutulabilmektedir.
Türk Şirketler için Pratik Etki: Türk şirketlerin ABD'deki iştirakleri, yalnızca kuruldukları eyalette genel yargı yetkisine tabidir. Ancak belirli bir eyalette yürütülen faaliyetler, o eyalette "özel yargı yetkisi" doğurabilir.
Özel Yargı Yetkisi
Son kararlar, özel yargı yetkisinin kapsamını daraltmaktadır. Bir eyalette dava açılabilmesi için:
- Davanın o eyaletteki faaliyetlerden kaynaklanması
- Yabancı şirketin o eyalette kasıtlı olarak faaliyet göstermesi
gerekmektedir. Yalnızca bir eyaletteki müşterilere ürün satmak, o eyalette yargı yetkisi doğurmayabilir.
Sözleşme İcrası: Yabancı Taraflar Aleyhine Kararlar
Yabancı Yargı Kararlarının Tanınması
ABD mahkemeleri, yabancı mahkeme kararlarını genel olarak tanımaktadır; ancak bu tanıma otomatik değildir. Türk mahkeme kararlarının ABD'de icra edilebilmesi için:
- Türk mahkemesinin yargı yetkisinin ABD standartlarına göre meşru olması
- Yargılamanın adil yargılanma güvencelerine uygun olması
- Kararın ABD kamu düzenine aykırı olmaması
gerekmektedir.
Tahkim Kararlarının İcrası
New York Sözleşmesi kapsamında uluslararası tahkim kararları, ABD'de görece kolaylıkla icra edilebilmektedir. Ancak son kararlar, icraya itiraz gerekçelerini daraltmaktadır.
Tahkim: Güncel Gelişmeler
Tahkim Anlaşmalarının Geçerliliği
ABD mahkemeleri, tahkim anlaşmalarını genel olarak geniş yorumlamaktadır. Ancak:
- Bilinçsiz veya baskı altında imzalanan tahkim anlaşmaları geçersiz sayılabilir
- Tüketici sözleşmelerindeki tahkim hükümleri bazı eyaletlerde kısıtlanmaktadır
- İstihdam sözleşmelerindeki tahkim hükümleri federal düzeyde kısıtlanmaktadır (cinsel taciz davaları)
Sınıf Davası Feragati
Tahkim anlaşmalarındaki sınıf davası feragati hükümleri, ABD Yüksek Mahkemesi tarafından genel olarak geçerli kabul edilmektedir. Bu durum, bireysel tüketici veya çalışan taleplerini sınıf davası yerine bireysel tahkime yönlendirmektedir.
Yabancı Egemenlik Bağışıklığı
Yabancı Egemenlik Bağışıklıkları Yasası (FSIA), yabancı devletleri ve devlet kuruluşlarını ABD mahkemelerinde dava edilmekten korumaktadır. Ancak bu bağışıklığın önemli istisnaları vardır:
- Ticari faaliyet istisnası: Yabancı devletin ticari faaliyetleri bağışıklık kapsamı dışındadır
- Kamulaştırma istisnası: Uluslararası hukuku ihlal eden kamulaştırma işlemleri
Türk Devlet Kuruluşları için Etki: Türk kamu bankaları, devlet şirketleri ve diğer kamu kuruluşları, ticari faaliyetleri nedeniyle ABD'de dava edilebilir.
ULF New York Nasıl Yardımcı Olabilir?
ULF New York, Türk şirketlerin ABD'deki hukuki uyuşmazlıklarında ve dava risklerinin yönetiminde kapsamlı hukuki danışmanlık sunmaktadır.
Bizimle iletişime geçin ve hukuki risklerinizi yönetin.
Explore Topics
Written by
ULF New York
ULF New York legal team — New York-based attorneys advising Turkish companies and investors on U.S. market entry, corporate law, real estate, and international trade.